Kan er iets in de relatie veranderen?

Een relatie met een narcist is alles behalve makkelijk. Het kan zelfs een ware hel worden. Dit laatste is ook afhankelijk van je eigen valkuilen en kwetsbaarheden. Sommige mensen hebben in hun jeugd/opvoeding dusdanige schade opgelopen dat ze erg kwetsbaar zijn en/of gevoelig voor het leed van andere. Ze gaan zich aanpassen aan andere of zichzelf geheel opofferen om een ander tegemoet te komen, tevreden te stemmen en blij te maken in de hoop ooit wederkerigheid te bemerken en liefde te ontvangen. Dan ben je bij een narcist zuur af, de narcist zoekt dit en maakt misbruik van je kwetsbaarheden.

Hoelang laat je dit gebeuren en sta je toe dat jij er geheel niet toe doet en jouw gevoel nooit serieus genomen word, en zelfs ontkent word?

Als je met een narcist te maken hebt merk je dat aan gedrag wat niet bij een volwassen persoon hoort. Volwassen communicatie is onmogelijk. Zodra je iets zegt, al gaat het geheel over je eigen gevoel en dus over jou, je stuit op defensief gedrag want de narcist voelt zich aangevallen. Een narcist hoort niet wat je zegt, een narcist heeft zo’n laag gevoel van eigenwaarde dat alles wat gezegd word een krenking van haar broze zelfgevoel is. Zeg jij “Ik voel me rot” dan hoort zij “Jij hebt me een rot gevoel gegeven”… hier kun je niets mee, een narcist is onbereikbaar door een dik pantser wat opgebouwd is om haar broze zelf te beschermen. Een narcist leeft dus niet, een narcist overleeft!

Je kunt daar niets in veranderen, met alle liefde en investering niet. Als je de relatie door wilt zetten zul je zelf ook in overlevingsmodus moeten gaan, geen confrontaties/communicatie aan moeten gaan en een oppervlakkig samenleven moeten accepteren. Dat is voor de meeste niet te doen, een relatie is een band ontdekken en creëren, warmte, liefde, koestering ed. Dat is met een narcist absoluut onmogelijk. Dit geldt niet alleen voor partners, dit geldt voor iedereen die met een narcist te maken heeft, familie, vrienden, kinderen etc… niemand zal ooit diepgaand contact hebben met een narcist. Gevoelsbeleving is aan een narcist niet besteed, wederzijds niet.

We hebben het hier over een persoonlijkheidsstoornis, dat is niet te genezen. Therapie om er mee om te leren gaan is mogelijk maar daar begint een narcist niet aan. Ze heeft geen besef van eigen tekortkomingen, iedereen heeft haar maar te accepteren zoals ze is. Voor een ander doet en veranderd een narcist dus niets, er is geen invoelingsvermogen, geen inleving en geen medeleven (empathie). Ook al is duidelijk dat het gedrag van de narcist jou kwetst, jouw integriteit aantast en jou zelfs in psychische problemen brengt, zij vind dat je haar maar moet accepteren zoals ze is. Het is van de narcist geen onwil maar groot onvermogen waar je niets mee kunt en aan kunt veranderen.

Zelfs voor professionals is het onmogelijk verandering te brengen, daardoor lopen relatietherapie , gezinstherapie en andere psychologische hulpverlening altijd op niets uit behalve nog meer frustratie bij de liefhebbende en welwillende partner. Tenzij de narcist zelfreflectie heeft/krijgt en zelf beseft dat er iets met haar aan de hand is waar ze met heel veel inspanning en investering in zichzelf iets aan kan doen. Dat dit werkelijk gebeurt is vrijwel uitgesloten, een narcist zal zelden tot besef komen dat zijzelf de oorzaak is van alles wat mis gaat in haar leven, het koude kille speelt hier een grote rol in, ze voelt het niet. Ook haar omgeving en hun inzicht speelt hier een grote rol in, zolang haar gedrag geen halt toe geroepen en dus geaccepteerd en word, dan word het gesteund en zal zij geen noodzaak ervaren aan de slag te gaan met zichzelf. Zelfs al gaat de narcist in therapie, dan nog is de kans gering dat het slaagt. Het is voor een narcist bijna onmogelijk haar pantser te laten zakken en een therapeut toe te laten en haar zwakker Zelf in het licht te brengen.

Het is door de persoonlijkheidsproblematiek onmogelijk voor een extreem narcistisch persoon om een liefdevolle relatie te hebben. Openlijk narcisten zijn vaker beter af dan (stille) verborgen narcisten welke na wegvallen van omgeving door bv overlijden steunende ouder(s) vaak in eenzaamheid komen en door het ouder worden het moeilijker krijgen in de datingwereld waar men op die leeftijd ook meer levenservaring hebben en verwachten dat de andere waar mee meer emotionele ontwikkeling heeft opgedaan dan een narcist heeft. Ouder meer ervaren in het leven, meer lessen en dus meer ontwikkelde haken af bij een oppervlakkig introvert stil persoon die dan ook nog egoïstisch blijkt, er word door oudere veel meer gekeken naar persoonlijkheid, daar blijft de sexappeal narcist(e) nergens.

De vraag of er verandering mogelijk is blijft lastig te beantwoorden. Verschillende bronnen spreken er verschillend over. Over het algemeen zegt men dat het vrijwel onmogelijk is voor een narcist om te veranderen. Hulp zoeken en aanvaarden doen mensen met een narcistische stoornis zelden, het percentage hulpzoekende ligt schrikbarend laag in verhouding tot het hoeveel narcistisch gestoorde er zijn. Zelf erkennen dat ze voor grote problemen in relaties zorgen/zorgde zou de eerste stap kunnen zijn, een vreselijk grote stap voor iemand die zichzelf perfect en dus foutloos vind. Als partner sta je eigenlijk altijd machteloos, het proberen al bedoel je het nog zo goed en toon je aan alle kanten betrokkenheid uit liefde gaat tenkoste van jezelf, je zult gestraft worden… zoals bv genegeerd in langdurige stilte behandelingen ed.

Als een narcistisch iemand wil dan is er een weg, die moet wel zelf ingeslagen en bewandeld worden. Misschien beginnen bij erkennen (evt. door zich te verdiepen en dus lezen over) dat die nare kindertijd en misbruik grote schadelijke gevolgen heeft voor een kind, dus ook voor haar/hem heeft gehad?

Narcisme kan niet genezen worden, helaas is er hersenletsel die op latere leeftijd niet meer hersteld kan worden. Verbetering is zeker mogelijk, minder onzeker, meer eigenwaarde, minder angst, meer vertrouwen, uit het slachtoffergedrag, meer openheid, verbinding met zichzelf krijgen, emoties leren toelaten etc. Daar kan een narcist veel leren van een hsp mits de hsp evenwichtig is en dus goed met hsp zijn heeft leren omgaan… en de narcist open staat.