Gezond vs Persoonlijkheidsstoornis

Om te zien of iemand een persoonlijkheidsstoornis word o.a. naar gedragskenmerken gekeken, hoe gaat iemand sociaal emotioneel met andere om, hoe is de belevingswereld van iemand en hoe uit zich dit. Hieronder een lijst van kenmerken behorende bij mentaal gezonde en ongezonde mensen. De informatie is niet volledig, het is een belangrijke greep uit kenmerken. Voor familie, vrienden, partners maar ook voor personen die zelf denken een stoornis te hebben is dit een lijst kenmerken om een idee te krijgen van of iemand of jijzelf aan een stoornis lijd.

Wanneer iemand enkele kenmerken bezit wil het niet direct zeggen dat iemand een persoonlijkheidsstoornis heeft, er kan ook iets anders aan de hand zijn zoals bijvoorbeeld reactie vanuit trauma, angststoornis ed. daarbij is het zeker raadzaam hulp te zoeken. Wanneer er vele van de kenmerken van stoornissen zijn is de kans meer aanwezig op een persoonlijkheidsstoornis. Persoonlijkheidsstoornissen zijn zeer complex, bij vermoedens is het raadzaam een gespecialiseerd psycholoog te raadplegen.

Het kan zijn dat de betreffende persoon die uw gemoedstoestand steeds weer goed weet te ondermijnen geen persoonlijkheidsstoornis heeft (gezien vanuit DSM IV) maar wel een persoonlijkheidsstructuur richting een persoonlijkheidsstoornis heeft (moeilijke mensen). In geen van beide gevallen komt het zomaar goed, iemand met een persoonlijkheidsstoornis of iemand met een persoonlijkheidsstructuur die richting persoonlijkheidsstoornis gaat heeft hulp van een professional nodig, dit kun je niet alleen. Als je een partner hebt die een van beide aan kenmerken bezit en deze ondermijnt je gemoedstoestand en ze wil geen hulp zoeken/aanvaarden dan zul je hier onder blijven lijden, denk aan jezelf! Hoeveel je ook van iemand houd, als die iemand geen aanvulling maar afbraak van je mentale leven is dan zal dat zonder goede hulp zo blijven en jouw lijden zal veelal verergeren.

Als eerst de eigenschappen van geestelijk gezonde mensen. Dit zijn mensen die tot een oprechte gelijkwaardige wederkerige relatie in staat zijn, van nature een instelling hebben die een warme inhoudelijke band met andere mogelijk maakt en vanuit zichzelf oplossingsgericht denken en doen.

Eigenschappen die geestelijk gezonde mensen kenmerken:

  • Willen warme banden smeden met familie, vrienden en partner.
  • Hebben en geven uiting aan empathie, zij kunnen zich goed inleven in zowel het verdriet van de ander als zijn of haar vreugde, etc.
  • Wanneer je het moeilijk hebt zijn ze er voor je, staan achter je en wanneer je geluk of succes met ze deelt, voelen zij dit ook en vinden het fijn dit met je te mogen delen (zij reageren dus niet negatief gedreven door afgunst of jaloezie).
  • Hebben zelfreflectie, dit betekent dat er naar het eigen aandeel in een moeilijke situatie of een conflict gekeken wordt, onderzoeken waar ze zelf fouten hebben gemaakt of het anders/beter hadden kunnen aanpakken en kunnen dan ook vanuit het hart spijt betuigen aan een ander wat daarna ook zal blijken uit hun handelen.
  • Nemen verantwoording voor eigen gedrag en handelen.
  • Kunnen compromissen sluiten en maken duidelijke afspraken waar ze zich aan houden.
  • Kunnen inzien dat positieve eigen bijdragen leveren tot positieve gevolgen kunnen leiden.
  • Waarderen andere, uitten waardering en zijn wederkerig.
  • Hebben een ruime mate van interesse in anderen, stellen vragen hoe het een en ander gaat en luisteren daar ook vervolgens geïnteresseerd naar, spelen daar op in (zonder het gesprek af te leiden of naar zichzelf terug te brengen).
  • Blijven zich ontwikkelen t.a.v. hun sociaal-emotionele intelligentie (begrijpen dat op dat terrein een mens nooit te oud is om te leren).
  • Zijn integer en tasten de integriteit van andere niet aan.
  • Bij kritiek nemen ze dit serieus en onderzoeken of de kritiek terecht is.
  • Denken productief  in plaats van negatief of positief.
  • Kunnen communiceren, dat wil zeggen met elkaar over dingen praten en met aandacht kunnen luisteren naar wat de ander zegt en bedoelt.
  • Werken effectief, met gezonde geestdrift en halen voldoening uit hun werk.
  • Kunnen begrip en mededogen voelen en tonen dit aan een ander.
  • Werken aan hun jaloezie en afgunst gevoelens vanuit het begrip dat deze gevoelens het leven niet aangenamer maken, en de relatie zelden beter.
  • Stelt de prioriteiten en is daarin niet egoïstisch, dus kunnen andere prioriteit hebben boven zichzelf.
  • Zijn actief en nemen initiatieven
  • Hebben een gezond vertrouwen in degenen die ze lief hebben, kunnen een ander liefhebben en daar uiting aan geven.
  • Kunnen iemand die zijn oprechte spijt betoont veelal vergeven.
  • Kunnen gezonde grenzen aangeven naar partner of kinderen.
  • Respecteren de grenzen van de anderen.

Eigenschappen van mensen met een Narcistische persoonlijkheidsstoornis

  • Is sterk gericht op het eigen ego. Zijn egocentrisch
  •  Zijn erg gesloten (lijken verlegen of introvert), je leert ze nooit kennen. Hebben geen Zelf, kunnen zich dan ook niet laten kennen.
  • Hebben geen vaststaande normen en waarde.
  • Ze denken alles of zo goed als alles beter te weten dan jij, dat wat een ander zegt nemen ze niet in overweging.
  • Als ze iets niet weten doen ze alsof  ze het weten en zo niet dan ontkennen ze het dat de ander het kan weten.
  • Ze leven extreem sterk vanuit: ,ik wil, ik voel, ik heb nodig, etc.
  • Zijn niet bereid te leren van andere, zelfs psychologen, therapeuten en andere gespecialiseerde kunnen hen niets leren, wat zij zeggen word als onjuist of belachelijk bestempelt.
  • Je wordt (dood)moe van ze, ze putten je mentaal/emotioneel uit.
  • Voelen zich heel snel aangevallen, zitten in een chronische slachtofferrol.
  • Hebben geen zelfreflectie, geen zelfkritiek, zijn incapabel zichzelf te corrigeren.
  • Toont geen berouw of spijt en is onverschillig als ze anderen heeft geschaad.
  • Ze luisteren niet of nauwelijks naar jouw verhaal. Ze horen alleen vanuit zichzelf, wat ze in hun hoofd horen is wat het is en daar is geen spelt tussen te krijgen.
  • Is erg passief, neemt weinig het initiatief, veel hangt van het initiatief van andere af.
  • Hebben veel woorden, maar weinig tot geen bijbehorende daden.
  • Met hun oneerlijkheid winden ze andere om de vingers. Ze liegen geloofwaardig, overal en tegen iedereen, familie, vrienden, kinderen, partner, rechters, hulpverlening, instanties en ieder ander krijgt leugens voorgeschoteld.
  • Als ze vinden dat ze gedwongen worden naar je te luisteren, gaan ze vaak gapen, bedenken een excuus om zo gauw mogelijk het gesprek te beëindigen. Vaak beëindigen ze het gesprek abrupt en wanneer zij willen, wachten niet totdat jij klaar bent. Bij abrupt beëindigen gaan ze gewoon wat anders doen ook al zit jij je verhaal nog te doen of ze gaan over op stilte en reageren niet meer (silent treatment).
  • Ze zijn meestal extreem jaloers maar weten dit goed te verbergen. Ze uitten dit vaak niet, je merkt en voelt het in hun gedrag naar jou.
  • Hebben en tonen geen interesse in de ander en maken zich geen zorgen om het welzijn van andere.
  • Ze openen keer op keer de aanval op je integriteit
  • Jullie relatie draait slechts om haar. Partners voelen zich ondanks samen zijn toch vaak eenzaam in een narcistische relatie. Partners doen vaak van alles om iets te gaan betekenen, ze offeren zich op in de hoop dat ze gezien gaan worden, de relatie zich verbetert en ze er net zo toe gaan doen als ze proberen de narcist te laten merken er toe te doen.
  • Naar kinderen kunnen ze vernietigend zijn, ze geven vaak negatieve boodschappen en werken op het schuldgevoel in. Of ze verwaarlozen de kinderen emotioneel, kinderen worden niet begeleid en positief gestimuleerd zich te ontwikkelen tot gezonde volwassenen.
  • Wanneer ze aardig tegen je zijn heeft dat een reden, ze hebben iets van je nodig of ze hebben iets te verbloemen. Aardig zijn betekent meestal dat ze je trachten te manipuleren.
  • Wanneer zij iets naars meemaken of mankeren wordt dit breed uitgemeten en hoe sterk je ook met ze meeleeft, hoeveel empathie je ook toont, wanneer jij iets ergs hebt of meemaakt wordt dit weg gebagatelliseerd.
  • Ze willen graag bewonderd worden en zoeken dan ook bewonderaars voor de bevrediging van hun grootheidsfantasieën. Als ze niet door je bewonderd word klaagt ze en ook al uit jij waardering en heeft zij nog nooit waardering naar jou geuit, zij klaagt dat jij nooit waardering naar haar uit.
  • Kunnen zonder reden hooghartig, minachtend en neerbuigend zijn, ze verhogen zichzelf door een ander naar beneden te halen. Dit doen ze vaak door andere in de omgeving te manipuleren door middel van een laster en smaad campagne waar ze zichzelf als slachtoffer neerzetten.
  • Ze kunnen zomaar het dier, waar jij aan gehecht bent, wegdoen, zonder rekening te houden met jouw gevoelens of weigeren en doen moeilijk wanneer het dier waar jij aan gehecht bent verzorging nodig heeft.
  • Worden eerst vaak door de omgeving bewonderd, dat is bewondering die ze door middel van manipulatie, vaak over de rug van andere afgedwongen hebben. Wanneer andere eindelijk gaan beseffen wat er al die jaren gaande is, dat ze al die jaren voorgelogen zijn dan worden de verhoudingen minder prettig of word de narcist verstoten.
  • Kunnen in eerste instantie dienstbaar zijn, vooral in het begin van een liefdes relatie tonen ze zich als lief, charmant, het beste voor jullie samen willend. Als ze eenmaal iemand verleid en gewonnen heeft veranderd dit, dan draait het alleen nog om haar.
  • Doen de mooiste en beste toezeggingen, beloftes en maken afspraken die ze nooit nakomen. Als ze hierop aangesproken worden bagatelliseren ze het en schuiven het zonder meer aan de kant.
  • Hebben een geschiedenis van veelal kortdurende relaties (afhankelijk van hoe lang de ander dit volhoudt) met veel problemen die volgens hen altijd aan de andere ligt, zijn niet tot werkelijke intimiteit in staat, kunnen anderen vaak snel en sterk verliefd maken. Gebruiken seks als middel, willen al heel snel met iemand naar bed, om de ander het idee te geven dat ze serieus zijn in hun bedoelingen.
  • Seks is seks, geen intimiteit, warmte en genegenheid. Partners ervaren dit vaak alsof ze vrijen met iemand die er alleen fysiek is. Er is geen of nauwelijks mentaal contact, geen emotionele verbondenheid, het voelt afstandelijk. Seks word dan vaak door partners als plat, koud en kil ervaren, waardoor partners er na verloop van tijd weinig of geen zin meer in hebben, er is geen emotionele/gevoelsmatige aantrekking.
  • Om de volgende partner te verleiden gebruiken ze de slachtoffer tactiek. Ze praten slecht over ex partners, alle ex partners waren slecht, deden nooit iets goeds en waren er nooit voor haar en daar is zij slachtoffer van. Ze winnen niet de liefde maar de empathie van een nieuwe partner, ze willen zielig en slachtoffer gevonden worden om de nieuwe partner het idee te geven dat zij dan goed is. (zichzelf verhogen door een ander naar beneden te halen)
  • Tonen de buitenwereld en omgeving een heel andere persoonlijkheid dan dat ze hun partner tonen, dit speelt zich vaak in het geheim onder vier ogen af. Ze hebben verschillende persoonlijkheden.
  • Besteden ruime tijd aan uiterlijkheden, aan het omhulsel waardoor de aandacht van de persoonlijkheid word afgeleid. Op sociale media zijn narcisten selfie mensen, ze veranderen iets aan zichzelf en tonen dit op sociale media vissend naar complimentjes over hun uiterlijk.
  • Hebben geen doelen in het leven, leven doelloos met de dag, maken geen plannen voor de toekomst.
  • Kunnen moeilijk lang alleen zijn, hebben andere nodig die zorgen voor afleiding van hun lege Zelf en de onzekerheid daarover.
  • Leren niet van fouten omdat er nooit iets aan hen ligt, zijn niet bereid tot verandering, dit wijzen ze bij voorbaat al af. Zodra een partner verandering vraagt roepen ze al snel “je wilt me veranderen!”, zijn niet bereid samen aan een betere relatie te werken en compromissen te sluiten.
  • Ze groeien sociaal emotioneel niet, van partner op partner blijven ze in het zelfde vervallen.
  • Ze voelen zich erg onzeker, om deze onzekerheid te onderdrukken hebben ze de aandacht, goedkeuring, bewondering, aanmoediging ed. (narcistische voeding) van andere nodig. Zijn sterk afhankelijk van andere voor het voeden van eigen gevoel.
  • Staat niet in contact met eigen emoties. Onderdrukt eigen emoties zo sterk dat deze onvoldoende worden beleeft.

Innerlijke belevingswereld van een narcist

  • Ik kan het veel beter, doe het veel beter, ben veel beter, weet het beter, dus is het logisch dat mensen mij enorm bewonderen
  • Ik ben geweldig, een echte persoonlijkheid, ik word gezien, ik ben belangrijk
  • Overtuigd van immuniteit en blind voor de consequenties van hun wandaden