Angst, amygdala gevolgen en herstel

Als je uit een relatie met een narcist komt is er veel gebeurt in je leven waar je zelf geen zeggenschap over had. Vrouwelijke narcisten zijn geslepen manipulators, pathologisch leugenaars die heel geniepig psychische spelletjes spelen. Hun goed verzorgd uiterlijk gebruiken ze in hun voordeel en komen heel charmant. Spreken met een zachte stem, lijken verlegen te zijn waarmee ze heel zachtaardig overkomen, er lijkt in haar geen enkel kwaad te zitten. Ze is heel bewust van hoe ze overkomt, zo wil ze ook overkomen voor de buitenwereld maar als je er een relatie mee krijgt gebeurt van alles achter gesloten deur en het gebeurt alleen als je als partner samen bent, als er niemand anders bij is. Je hebt te maken met een extreem narcistisch psychopatische vrouw.

Jou gevoel doet er nooit toe, je bent een tool van iemand en je leven heeft geheel in het teken gestaan de narcist beter te stemmen wat nooit gelukt is, dit kan jaren duren, zolang jij denkt dat je met een normaal iemand te maken hebt. Je bent een tool, je moet voor narcistische voeding zorgen, van alles voor haar doen en regelen wat ze met geniepig ondoorzichtig manipulatieve psychische spelletjes ook steeds weer voor elkaar krijgt. Natuurlijk ben je emotioneel te bespelen, jij bent verliefd, je bent gek op haar en voelt je verantwoordelijk voor haar en haar kinderen. Daar maakt ze misbruik van, liefde voelt ze niet, er zijn geen plannen om samen gelukkig te zijn, samen oud te worden etc. dat komt niet in haar hoofd op. Alles wat ze nodig heeft is narcistische voeding, tevreden en gerustgesteld worden… Het gaat om aandacht, seks, geld, spullen, andere investeringen, jouw volledige toewijding aan haar zonder dat je daar iets voor terug ontvangt, geen fractie van liefde, warmte, koestering, geborgenheid, veiligheid. Je geeft en geeft, alles voor haar zonder dat je bij kan tanken, onafgebroken word je emotioneel misbruikt door het spelen van psychische spelletjes. Dat zuigt je leeg, je energie is op gegeven moment op en je raakt uitgeput. Er zijn constant spelletjes gespeeld met jouw emoties, je bent nooit gehoord want je knalde altijd tegen de dikke defensieve muur op, je hebt veel schuldgevoel gekregen want dat is je aangepraat maar je kon het niet terugleggen bij haar want die dikke muur stond in de weg. Het is een tactiek van de narcist, alles word in jou hoofd gegooid, jij bent de schuld van alles maar er kan niets uit, de narcist kan geen verantwoording nemen. Haar omgeving doet met haar mee, ze zijn gemanipuleerd en daar zit je dan alleen in je isolement.

Je gaat steeds vaker de strijd met haar aan om gehoord te worden, je wilt dat het beter word, je weer zin het leven krijgt en van en met elkaar kunt gaan genieten. Dat is niet de bedoeling van de narcist, als je in isolement zit start de vernietigingsfase pas echt. Al gaat dit subtiel, ze laat je o.a. weten wat andere van je vinden maar je weet, dat kunnen ze alleen vinden als zij hen dat heeft voorgehouden, jij hebt immers geen contact… je bent geïsoleerd. Natuurlijk ga je daar tegen vechten, je gaat de strijd aan tegen de oneerlijkheid en het onrecht. Elke keer als zij de deur uit gaat naar familie of vrienden dan weet je wat er gebeurt, ze laat je immers steeds subtiel weten dat andere een mening over jou hebben (haar mening). In isolement word je steeds zwakker, je bent overgeleverd aan en afhankelijk van haar. Dit roept automatisch angst op, dat is een natuurlijk proces en gebeurt zonder dat je daar invloed op hebt in de hersenen. Je amygdala (angstcentrum) word volledig op scherp gezet. De amygdala heeft als functie je te beschermen tegen gevaar, dit is een oeroud instinctief proces die zorgt de beschermingsreacties vechten/vluchten/bevriezen.

Je zit er middenin bij de narcist, je kan er niet aan ontsnappen, je bent geïsoleerd en moet het ondergaan. Vluchten kan dus niet! Dus nu zijn er nog twee mogelijke reacties over, bevriezen doe je misschien regelmatig, je sluit je automatisch af. Je gaat dan dissociëren, je bent er bij maar maakt het emotioneel niet mee. Dissociëren doet iedereen, het gebeurt helemaal vanzelf bij bedreigende/schokkende gebeurtenissen, het is geen keuze die je kunt maken. De hersenen worden door het amygdala beschermt tegen de bedreiging, je emotioneel brein word uitgeschakeld om het te beschermen.

Dit is wat bij extreem narcisten die in kindertijd misbruikt zijn ook gebeurt is. Het misbruik is een schokkende gebeurtenis, het kind ondergaat het fysiek, het amygdala heeft het emotioneel brein uitgeschakeld. Doordat het voor zo’n jong kind een heel schokkende gebeurtenis is wat het echt niet kan begrijpen loopt het de kans dat bij herhaling van het misbruik en dus herhaling van de ernstig schokkende gebeurtenis permanent gedissocieerd blijft. Doordat de schokkende gebeurtenis op zo jonge leeftijd gebeurt en de fysieke groei van het emotioneel centrum van het brein nog nauwelijks heeft plaatsgevonden stagneert door dissociatie deze fysieke groei en kan het kind zich emotioneel niet tot nauwelijks verder ontwikkelen. Dissociatie is een emotionele overlevingsstaat, fysiek vind er misbruik plaats, emotioneel is/voelt het kind zich veilig omdat het misbruik emotioneel niet beleeft word. Zo ontstaat o.a. narcisme en asps door misbruik, fysiek groeit het kind volwassen, het emotioneel brein blijft op het niveau van het misbruikte kind. Ook kan een dissociatieve stoornis het geval zijn. Daar ik hier te weinig over weet verwijs ik naar empty memories waar uitgebreide informatie te vinden is over dissociatie.

Persoonlijk denk ik of wil ik geloven dat er altijd grote verbetering mogelijk is, als er zelfreflectie is dan is er een weg.
Dat is dan wel het meest lastige bij verschillende stoornissen, zoals bij narcisme, asps ed. Dit zijn veelal personen die zich niet verdiepen in zichzelf, en ook niet in andere.. Ook wanneer in de emotionele ontwikkeling is mis gegaan word het heel lastig. Hoe zet iemand die vanaf kind af aan in een overlevingsstaat verkeerd of op automatische piloot leeft zichzelf aan (of andere haar) zichzelf aan zich te verdiepen en zich verder te ontwikkelen?

Een andere mogelijkheid die het amygdala in de (psychisch/emotioneel) bedreigende situatie bij de narcist heeft is vechten voor veiligheid. (Bevriezen, dus dissociëren en vechten kunnen elkaar afwisselen) Vechten betekent dat je tegen de narcist in gaat, haar confronteert met haar gedrag en welke gevolgen dat voor jou en de relatie perikelen heeft. Je gaat feller worden (door overprikkeling), je wilt redden wat er te redden valt, misschien chanteert ze je op straat te zetten (ik kan je er zo uit zetten, ik heb het al uitgezocht) wat machtsvertoon is, je word boos, je probeert te praten om samen tot iets constructiefs te komen maar de narcist wil dat niet… Ondanks dat je het beste wil voor jullie samen. Jij gelooft nog steeds dat de liefde kan winnen, maar er is bij haar geen liefde, voor haar is dit van begin af aan een spel geweest die van idealisatie tot destabilisatie tot vernietigingsfase van jou gaat. Dus je goede bedoelingen worden constant tegengewerkt door haar, dat is niet wat zij wil… je moet onder haar controle blijven en dus geen grip krijgen op iets. Dat tegen werken kan je woest maken, je begrijpt daar helemaal niets van want je ging toch een liefdes relatie aan.

Ja jij ging de relatie uit liefde (verliefdheid) aan, maar zij niet, ze wilde je gebruiken, ze kan ook niet anders want de emotionele ontwikkeling (door o.a. dissociatie) is die van een kind en kinderen kunnen geen volwassen wederkerige relaties aangaan. Na jaren investeren door jou in de liefde voor haar,  jij ging van volwassen uit want je zag een volwassen vrouw, niet het kind in haar… dat ontdek je pas als het te laat is. Je word op voor jou onbegrijpelijke wijze behandeld, op onvolwassen wijze, je zit er midden in en dan zie je niet dat ze in werkelijkheid emotioneel een kind gebleven is… dat is haast niet te bevatten.  De onmacht kan je woedend maken, dat is een logische reactie, al die frustratie die een narcist bij je kan oproepen moet er eens uit, je wilt eens doordringen bij haar, je slaat eens met een deur of gooit eens iets stuk… allemaal logische reacties na jaren en jaren als een gebruiksvoorwerp behandelt te zijn.

Jouw woede is kaassie voor de narcist, dit kan ze tegen je gebruiken en zal ze ook zeker doen. Jij en de relatie interesseren haar helemaal niets, als een kind zoekt zij een ander vriendje om mee te spelen… Dat zijn de mensen in haar omgeving ook, haar vriendjes die ze opstookt tegenover het vriendje die haar spelletje niet wil spelen. Net als met een spelletje op het schoolplein is het kind nu woest dat jij de normale spelregels van een relatie wilt naleven en niet haar eigen verzonnen en in haar voordeel zijnde regeltjes accepteert. Hoe harder jij gaat knokken voor het naleven van de sociale spelregels hoe meer woede, haat en wrok dat in haar aanwakkert, jouw knokken is bedreigend voor haar spelregels en dus macht over het spel met jou en haar omgeving.

Zo raak je geïsoleerd 

Als je het echt treft en met een omgeving te maken hebt die voor zichzelf en rationeel denkt dan kun je daar ondersteuning krijgen, misschien haar zelfs aan kunnen zetten verantwoordelijkheid te nemen en hulp te gaan zoeken. Maar meestal dat niet zo en heb je met een onnozele omgeving te maken die zich makkelijk, zelfs graag laat manipuleren omdat ze zelf ook graag negatief oordelen. Het kan zelfs zo zijn dat in die omgeving meerdere narcistische mensen zijn, deze hebben dezelfde onverantwoorde denkwijze en versterken elkaar. Degene die daar omheen zitten worden automatisch beïnvloed… ze doen mee aan een gesprek (vaak roddel) en horen bv dat jij boos werd en met die deur sloeg. Vanzelf reageren ze met afkeuring (logisch), je narcist schuwt geen leugens en zal handig gebruik maken van de afkeuring en er een schep bovenop gooien door dingen te vertellen die niet waar zijn of jou dingen toeschrijven die zij deed. Het werkt als brainwashen van die mensen, ze horen jouw af te keuren dingen (al zijn het leugens) en de afkeuringen stapelen zich op met als gevolg totale afkeuring en vanzelf gaan die mensen jou mijden en raak jij verder geïsoleerd en nog afhankelijker van de narcist, die uiteindelijk de enige in je leven nog is… je bent overgeleverd aan haar jouw vernietigende gedrag.

Gevolgen waar de narcist ook misbruik van maakt

Je hebt nu alleen nog of overwegend contact met de agressor, 24/7 leef je in angst. Het amygdala raakt in hyperactieve staat, de narcist weet dit, ze ziet hoe je er aan toe bent. Het gebeurt allemaal automatisch, het zijn normaal menselijke (amygdala) reacties. Je trekt je terug (veilige plek zoeken), maar je bent niet veilig want de narcist is constant en heel bewust aanwezig. Je gaat bv op de bank slapen want je voelt je onveilig naast haar in bed, zij gaat dan ook beneden op de andere bank slapen… bewust om je uit je slaap te houden en nog verder te verzwakken, moeheid verzwakt en maakt je kwetsbaarder en geeft haar dus meer controle over jou. Je krijgt vreselijke nachtmerries (nachtmerries ontstaan altijd uit angst), ze gaan allemaal over haar en haar bedreigende omgeving. De hele dag heb je het warm, je lichaam staat op scherp om te reageren op de angst veroorzakende bedreigingen. Als je een raam open zet om af te koelen (het is bv zomer dus extra warm) dan gaat zij een warm vest aantrekken en zitten rillen op de bank, niet zeggen maar manipuleren dat het raam dicht moet… niet omdat zij het werkelijk koud heeft maar om de spanning in jouw lijf op te laten lopen. Ze weet want ze ziet hoe je er aan toe bent, daar geniet ze van  jou onder controle hebben, macht uit oefenen geeft haar een kick (= psychopatisch). Soms maak je hele stukken niet mee, je lijkt op de automatische piloot te hebben gestaan, dat is ook zo… het amygdala heeft je door dissociatie beschermt. Je gaat niet of nauwelijks nog naar buiten, alleen als het echt moet… je kan je veilige plek niet te verlaten en raakt steeds verder geïsoleerd. Je krijgt paniekaanvallen, zweet breekt je uit, hebt het bloedheet en krijgt hart kloppingen… je lichaam is in opperste staat van alertheid, je spieren staan gespannen (de onverklaarbare lichamelijke klachten) klaar om in actie te komen op dreiging, klaar om te vluchten of vechten om jezelf te beschermen.

Dat doet het amygdala allemaal voor jou, het amygdala is jouw beschermer die automatisch in actie komt. Als de situatie extreem is, bij een extreem narcist kan het amygdala jaren en jaren alert zijn en na vele jaren in constante hyperactieve staat gaan verkeren. Je kan suïcidale gedachtes gaan krijgen, elke nacht als je gaat slapen gaan hopen dat je de volgende ochtend niet meer wakker word, ook dat zijn automatische reacties ingegeven door angst en grote hang naar veiligheid die er niet komt zolang de narcist voor dreiging zorgt. Sommige slachtoffers ondergaan zulk extreem dreigend en mishandelend gedrag en kunnen daardoor zo ernstig gaan dissociëren of zich zo ernstig bedreigt voelen dat de enige vlucht mogelijkheid suïcide plegen is.  De narcist maalt hier niet om, ze zal je er eventueel nog een handje bij helpen ook om je daarna te reanimeren of andere reddingsactie uitvoeren om zelf de grote redder te lijken terwijl ze je er daadwerkelijk toe aangezet en zelfs bij geholpen heeft. Je zult merken dat ze tegenover haar omgeving toneel speelt, ze vind het erg, heeft je gered etc. maar jij merkt (als er niemand bij is) dat het haar helemaal niets doet, jouw leven laat haar koud. Ze zal weer een nieuwe prooi zoeken, zelfs al wanneer jij nog herstellende op de intensive care ligt waarbij ze haar nieuwe prooi manipuleert in een slachtofferrol… Het is zo erg voor haar wat ze met jou mee heeft moeten maken waarbij ze niet verteld dat zij de veroorzaker van alles is en zelfs een poging tot doodslag op jou pleegde om vervolgens je zgn grote redder te zijn.

De nieuwe prooi raakt er van in de ban (net als jij in begin door haar slachtofferverhalen m.b.t. haar ex), neemt het uit empathie voor haar op. Zij maakt daar geniepig en uitgekookt misbruik van, ze geeft hem contact mogelijkheden naar jou bv je facebookprofiel. Ze vraagt hem niets, dat hoeft niet want ze heeft zijn empathie gemanipuleerd en aangewakkerd en hij gaat jou bericht sturen en betichten van wat zij hem wijs gemaakt en voorgelogen heeft… Denk aan jezelf, hoe reageerde jij toen je haar net leerde kennen en haar slachtofferverhalen m.b.t. haar ex hoorde, als je empathisch bent ga je automatisch empathisch reageren, dat weet zij en daar maakt ze handig misbruik van. De nieuwe prooi word zo slinks ingezet om jou nog meer angst in te boezemen, dreiging komt van alle kanten, van haar, van haar omgeving, van de nieuwe prooi en zelfs van jouw verzorgers in het ziekenhuis die alleen haar leugen verhaal kent en niet de werkelijke toedracht en gebeurtenis van de suïcide daad. Iedereen, politie, ambulancedienst, recherche, omgeving etc. die bij jouw redding is geweest is onder invloed van haar leugen verhaal hierover. En jij? Jij word niet meer gelooft en dat weet je bij voorbaat al, je weet hoe sterk overtuigend ze kan liegen, bedriegen en manipuleren. Je durft je verhaal niet eens te vertellen, je bent heel zwak geworden door de jaren psychische mishandeling en nu de poging suicide/poging tot doodslag. Je was gedissocieerd en ook door de grote psychische druk/dreiging waar je jaren in leefde weet je zelf niet meer hoe het te vertellen, de verwarring waar de narcist voor zorgde in je hoofd zorgt ervoor dat niets meer op logische volgorde in je hoofd zit, ga het dan maar eens iemand duidelijk proberen te maken.. dat lukt niet. Je bent allang blij het overleeft te hebben, dat zorgt voor een tijdelijke staat van euforie, je beseft ook niet wat er die dag werkelijk met je gebeurt is (dissociatie). Je komt uit het ziekenhuis, de narcist is zo lief voor je, alles lijkt rozengeur en maneschijn. Ze trakteert je op een etentje, gaat gezellige dingen met je doen… ze lijkt helemaal met je begaan. De omgeving ziet dat natuurlijk ook, daar zorgt ze wel voor, o wat is zij toch goed voor hem. Je bent uit de dood herrezen, alles lijkt daardoor echt te zijn, je geniet daar uiteraard van, hier heb je jaren voor geknokt en nu is het er zomaar ineens… dat is toch fantastisch. Door de tijd dat je in het ziekenhuis lag heeft het amygdala zich meer ontspannen en je o zo lieve vriendin doet er een schep bovenop met haar voorbeeldige gedrag, je ziet totaal geen kwaad meer in haar, nu is het eindelijk goed. Je verkondigd het zelf ook overal, bij de huisarts, bij de hulpverlening, bij de politie waar je nog een laatste gesprek hebt, er zit geen kwaad meer in haar dus ga je geen kwaad spreken (de werkelijkheid ben je vergeten). Dit is de vrouw van je dromen, voor haar is dit een periode van de omgeving nog meer overtuigen van haar gespeelde goedheid en daarbij komt het heel goed uit dat jij nu even in euforische staat verkeerd.  Maar dat zal niet lang duren, de narcist gaat door met haar psychische en voor grote verwarring zorgende spelletjes.  Er mag geen orde in je hoofd blijven, er moet angst terugkomen, hiermee heeft ze de controle over jou … orde in jou hoofd is een bedreiging voor ontmaskering van de narcist en haar daden. Ze zal haar vernietigende psychische spelletjes op gaan voeren, je bent te kwetsbaar, en te zwak geworden en kan haar niet voldoende narcistische voeding leveren. Maar ze wil er wel de controle over hebben, er komt chantage “je bv dreigen op straat te zetten” om jou naar haar hand en wensen te zetten en andere machtsspelletjes om je weer in haar greep te krijgen en haar te laten dienen/haar tool te laten zijn. Ze vernietigd je liever dan je gewoon aan de kant te zetten, ze weet dat ze dat kan… het is haar eerder gelukt en dat heb je ternauwernood overleeft. Al is het amygdala even meer ontspannen geraakt, het staat nog op scherp en is binnen no-time weer in hyper-alerte toestand. Nu nog erger want je dacht veilig te zijn en van een op andere moment slaat ze weer toe wat een grote schok in de hersenen teweeg brengt, je voelt je hersenen samen krimpen door deze onverwachte aanval op je psyche. Dit zorgt ook voor nog meer lichamelijke klachten, je hart (de spieren rondom) raken zo gespannen dat je denkt een hartaanval te hebben, je maag krimpt in een, hierdoor kan je niet meer eten ed. Je gaat steeds vaker naar de huisarts want er gebeurt van alles in je lichaam,  hartfilmpjes worden gemaakt, angstmedicatie word geven die niets blijken te doen, de huisarts vind geen fysieke oorzaak van je klachten… Het is psychisch, het amygdala is zo ernstig gealarmeerd en verbruikt bijna alle energie dat de rest van de hersenen niet goed meer kan functioneren en verkeerde signalen naar je lijf gaat zenden, zoals pijn signalen terwijl er geen pijn is, maar ook signalen vanuit het amygdala die het lichaam in opperste staat brengt om te vluchten voor of vechten tegen het tegen je leven gerichte bedreigingen, zo hyperactief is het amygdala.

Je hebt hulp nodig, al kun je het niet verklaren en uitleggen aan andere, maak hulpverleners duidelijk dat je een veilige plek nodig hebt. Ga naar de huisarts, zeg waar je mee zit en geef duidelijk aan dat alles wat er gebeurt met haar te maken heeft en dat dit al die tijd al zo is. een goed hulpverlener en/of huisarts zal begrijpen dat je daar weg moet, dat je getraumatiseerd bent (ptss). Hoe dan ook je moet daar zo snel mogelijk weg en in veiligheid komen! Je weet waar het door komt, het heeft alles met haar te maken… dan weet je ook dat het veranderd als zij uit je leven verdwijnt. Laat dat je energie geven te knokken voor jezelf !!! Zij zal je vernietigen en als je merkt dat je weer doods of suïcide gedachtes krijgt weet je waar ze op uit is, jouw vernietiging… En zij stapt dan net zo vrolijk als altijd verder, niets aan het handje voor en met haar. Dat zul je ook merken als je bij haar weggaat, het werkelijke slachtoffer (jij) verkeerd in slachtoffertoestand, de dader heeft geen schade opgelopen.. Dat is wat de omgeving, hulpverlening, zelfs politie ed. al die tijd heeft gemist en dus niet serieus genomen heeft. Er is immers door de dader ook jaren lang verkondigd dat het allemaal aan jou lag, jij bent toch depri, angstig, jij had paniek/angstaanvallen, jij uitte dat soms met woede… haar woede heeft niemand behalve jij gezien, alleen jij maakte de psychische angstwekkende spelletjes mee. Het gaat hier om zeer ernstig huiselijk geweld wat niet zichtbaar is voor andere zoals fysiek geweld wel kan zijn door verwondingen. Wat er in jouw hersenen gebeurt is door de psychische mishandelingen en het emotioneel misbruik is niet zichtbaar, alleen merkbaar in je gedrag… niemand behalve jij, ervaringsdeskundige en gespecialiseerde kunnen zich er bewust van worden dat er meer aan de hand is en dat dit reactie op ernstig schokkend, bedreigend en zelfs tot jouw leven gericht gedrag van een ander is.

Pas als je langere tijd bij de narcist weg bent, en je gaat verdiepen in wat er gebeurt is, dan komt er duidelijkheid. Je gaat het begrijpen, herinneringen komen terug, je amygdala gaat heel langzaam terug in rust stand want je bent veilig. Als je (complexe) ptss hebt gekregen kan dit lange tijd duren, na therapie om de ptss te stabiliseren gaat er steeds meer ontspanning van het angst centrum (amygdala) in je hersenen komen en gaat de rest van de hersenen weer normaal volledig werken. In de periode hiervoor kun je veel herbelevingen hebben, dat is de angst die nog in de hersenen aanwezig is en al die jaren het amygdala op scherp heeft laten staan. Tijdens herbelevingen zul je gaan merken dat je steeds meer herinneringen terug krijgt, je gaat je meer en meer details herinneren doordat de hersenen langzaam aan weer normaal (mogen) kunnen gaan werken nu je in een veilige omgeving verkeerd. Na verloop van tijd ga je alle details herinneren, ook die kunnen schokkend zijn. Tot de tijd dat je hersenen en dus angstcentrum helemaal stabiel is kun je grote pieken en dalen in emoties en stemming ervaren. Dit gaat goed komen!

Lezen over narcisme en welke gevolgen dit voor slachtoffers (jou dus) heeft kan je erg helpen. Het gaan begrijpen van wat er met je gebeurt en gedaan is maakt je zekerder van jezelf, het lag niet aan jou, het werd gedaan met jou. Stelselmatig psychische mishandeling en emotioneel misbruik verwond en bedreigt je hersenen dusdanig dat alles wat rest voor je hersenen, is het veiligheidssysteem (de amygdala) in opperste staat van paraatheid schakelen, de rest van de hersenen worden op laag energieverbruik gezet want het amygdala heeft alle energie nodig om je te beschermen. Als je het gaat begrijpen gaat dat rust geven aan het amygdala, hoe langer je in veilige omgeving verkeerd hoe meer het amygdala bewust word van dat het eindelijk rust mag nemen, dat de paraatheid die jaren lang wel en steeds meer nodig was nu niet meer nodig is. Het amygdala gaat steeds minder energie nodig hebben zodat er steeds meer energie beschikbaar komt voor andere delen van de hersenen en dus andere emoties dan angst, en het emotioneel deel van de hersenen gaat weer langzaamaan normaal functioneren.

Als je amygdala na langere periode van veiligheid weer in normale toestand verkeerd kun je alles goed gaan overzien,  komt er weer orde en kun je de gebeurtenissen tot in details herinneren en plaatsen waar ze horen.